Opleidingen

Landbouw en natuur: (eindelijk) voorbij hetconflictmodel?

Universiteit Gent, Donderdag 19 maart 2026 

De voorbije jaren lijkt de tegenstelling tussen landbouw en natuur opnieuw helemaal terug van weggeweest. De naweeën van de stikstofcrisis zijn daar allicht niet vreemd aan, terwijl het Mercosur-handelsakkoord opnieuw heel wat landbouwprotesten heeft uitgelokt. De milieu-impact van intensieve landbouw vormt het onderwerp van een hoogoplopend maatschappelijk debat. Op deze studiedag bekijken we de hete hangijzers, van stikstof tot patrijs over drainage tot pesticiden. Daarnaast gaan we na welke nieuwe instrumenten het conflictmodel kunnen ontmijnen, waaronder de nieuwe pachtwetgeving en het instrument ‘tijdelijke natuur’.

Dagvoorzitter: Geert Van Hoorick (UGent)

• 08u30: Onthaal
• 09u00: De milieu-impact van landbouw in de recente rechtspraak: over stikstof, geur, drainage en… wilde hamsters?
  Spreker: Hendrik Schoukens (UGent)
• 09u45: Het Pesticidenvonnis van 15 december 2025: een gamechanger?
  Spreker: Dries Verhaeghe (Dryade)
• 10u30: Koffiepauze
• 10u55: Peilgestuurde drainage en de Grondwatertrein: een ideale match voor boer en natuurbeheerder? 
  Spreker: Tom Coussement (Belgische Bodemkundige Dienst) 
• 11u30: MAP 7: de nieuwe bemestingsregels nader bekeken – perspectief voor landbouw en natuur?
  Spreker: Caroline Van der Heyden (Boerenbond)
  
• 12u30: Broodjeslunch
• 13u35: Tijdelijke natuur in landbouwgebieden: een stimulans voor méér landbouwnatuur?
  Sprekers: Geert Van Hoorick en Hendrik Schoukens (UGent)
• 14u30: Het vernieuwde pachtdecreet: nieuwe kansen agrarische natuur? 
  Spreker: Jan Opsommer (OVDB Advocaten) 
• 15u15: Koffiepauze
• 15u30: De toekomst van de patrijs op het Vlaamse platteland – ecologische en juridische randvoorwaarden
  Spreker: Jef Melckebeke (Instituut voor Natuur- en Bosonderzoek) 
• 16u15: Einde

VVOR-leden: €225 (volledige lessenreeks: €1.150)
Niet-leden: € 275 (volledige lessenreeks €1.295)

De Blue Deal getoetst: hoe Vlaanderen zichzelf (niet/wel) drooglegt?

Universiteit Gent, Woensdag 20 mei 2026 

Ooit was Vlaanderen een regio gekenmerkt door drasland, veen en moerassen. De voorbije eeuwen werd Vlaanderen systematisch drooggelegd. Na de zoveelste droogteperiode werd in volle Covid-tijd de Blue Deal gelanceerd: die zou Vlaanderen beter wapenen tegen de klimaatverandering. Maar waar staan we juist? Tijdens deze studiedag lijnen we de kansen en obstakels op. Nieuwe inzichten inzake de drainerende werking van grachten en de rechtspraak omtrent drainages worden gedeeld, terwijl ook de recente inzichten uit de inspirerende projectwerking rond veen- en draslandherstel in de vallei Kleine Nete en de Westerschelde worden gedeeld. 

Dagvoorzitter: Hendrik Schoukens (UGent)

• 08u30: Onthaal
• 09u00: De Blue Deal en het herstel van natte natuur: waar staan we vandaag? 
  Spreker: Charlotte Colman (Agentschap voor Natuur en Bos) 
• 09u40: De Blue Deal tussen droom en daad: welke (praktische) obstakels remmen vernatting?
  Spreker: Robin Verachtert (Natuurpunt)
• 10u30: Koffiepauze
• 10u45: Het gebiedsprogramma voor de Kleine Nete: de proeftuin van de Blue Deal?
  Spreker: Cathy Berx (Gouverneur Provincie Antwerpen) 
• 11u30: De Zeggepolder, het bewarend grondbeleid van de Vlaamse Landmaatschappij en de kansen van publieke gronden
  Spreker: Els Remans (Vlaaamse Landmaatschappij) 
• 12u00: Op weg richting een ambitieus peilbesluit voor De Zegge en de Kalkense Meersen?
  Spreker: Koen Martens (Vlaamse Milieumaatschappij) 
  
• 12u30: Broodjeslunch
• 13u45: De olifant in de kamer: telt Vlaanderen te veel grachten?
  Spreker: Jan Staes (Universiteit Antwerpen) 
• 14u30: Het moeras in de rechtbank: sijpelt de Blue Deal langzaam door in de rechtspraak?
  Spreker: Hendrik Schoukens (UGent) 
• 15u15: Koffiepauze
• 15u30: Sponsdoelen: opschaling naar Vlaams niveau
  Spreker: Vincent Wolfs (Sumaqua) 
• 16u00: Ruimere beleidslessen uit de grensoverschrijdende samenwerking rond de Schelde: op schema met de nationale natuurherstelplannen?
  Spreker: nog te bevestigen 
  
• 16u45: Einde

VVOR-leden: €225 (volledige lessenreeks: €1.150)
Niet-leden: € 275 (volledige lessenreeks €1.295)

Energietransitie: het recht als vertragende of versnellende factor?

Universiteit Gent, Donderdag 18 juni 2026 

In oktober 2025 diende België eindelijk het vernieuwde Nationaal Energie- en Klimaatplan (NEKP) in. De doelen zijn ambitieus, maar de uitkomst is onzeker. Tijdens deze studiedag bespreken we de juridische kansen en obstakels voor die weg naar een koolstofvrij energiesysteem. We kijken naar de nieuwste rechtspraak, windenergie op zee, stroomnetproblemen, vergunningsproblemen van nieuwe energieprojecten en de toekomst van kernenergie

Dagvoorzitter: Frederik Vandendriessche (UGent) 

• 08u30: Onthaal
• 09u00: Recente ontwikkelingen in wetgeving en rechtspraak inzake het energierecht 
  Sprekers: Frederik Vandendriessche & Natan Vermeersch (UGent) 
• 10u30: Koffiepauze
• 10u45: Windenergie op zee en mariene ruimtelijke planning (anno 2026)
  Spreker: Angelo Goethals (UGent, Loyens & Loeff) 
• 12u20: Broodjeslunch
• 13u45: Lokale energieprojecten en energiegemeenschappen: gelijk speelveld, steun of voorrang?
  Sprekers: nog te bepalen 
• 15u15: Koffiepauze
• 15u30: Vergunningen voor (hernieuwbare) energieprojecten: huidige knelpunten en blik op de toekomst
  Spreker: Stefanie François (Stibbe)
  
• 16u45: Einde

VVOR-leden: €225 (volledige lessenreeks: €1.150)
Niet-leden: € 275 (volledige lessenreeks €1.295)

De bouwshift in de praktijk: eindelijk een nieuw BRV, in woord en daad?

Universiteit Gent, Donderdag 10 september 2026 

Op 14 juli 2025 keurde de Vlaamse Regering de conceptnota van het Beleidsplan Ruimte Vlaanderen (BRV) eindelijk goed. Daarmee wordt de procedure voor de goedkeuring van het BRV, na ettelijke jaren stilstand, officieel hervat. In 2024 zag ook het naar Vlaamse normen redelijk revolutionaire beginsel van de planologische compensatieplicht het daglicht. Ondertussen liggen ook de eerste ervaringen met het Decreet Complexe Projecten en het Decreet Woonreservegebieden voort, terwijl voor de afbakening van de overstromingsgebieden (WORG) de vernieuwde planschaderegels worden gebruikt. Nu het ruimtebeslag de laatste jaren opnieuw lijkt toe te nemen, rijst de vraag of de nieuwe instrumenten ook resultaat opleveren in de praktijk.

Dagvoorzitter: Geert Van Hoorick (UGent) 

VVOR-leden: €225 (volledige lessenreeks: €1.150)
Niet-leden: € 275 (volledige lessenreeks €1.295)

Quo vadis permanente omgevingsvergunning: balanceren tussen rechtszekerheid en milieubescherming, tussen het primaat van de politiek en het Verdrag van Aarhus?

Universiteit Gent, Donderdag 10 september 2026 

De laatste maanden van 2025 beloofden niet minder dan een revolutie in het Vlaamse vergunningenbeleid. De Expertencommissie Vergunningen bracht zijn langverwachte advies over een robuuster, efficiënter en robuuster vergunningsbeleid. De Vlaamse Regering wil begin 2026 deze inzichten in een decreet gieten, terwijl en cours de route ook het nieuwe MER-decreet in werking trad. Leiden al deze ontwikkelingen effectief tot betere vergunningen en meer duurzaamheid, of naar meer rechtszaken, meer protest en een slechtere milieukwaliteit. En, vooral, wat zegt dat allemaal over de toekomst van onze permanente omgevingsvergunning als hefboom voor een duurzamer Vlaanderen?

Dagvoorzitter: Hendrik Schoukens (UGent) en Arnout Schelstraete (UGent) 

VVOR-leden: €225 (volledige lessenreeks: €1.150)
Niet-leden: € 275 (volledige lessenreeks €1.295)

Op naar een nieuw Bodemdecreet in Vlaanderen: wat niet weg is, is gezien?

Universiteit Gent, Donderdag 3 december 2026 

In de loop van 2025 besloot het Vlaamse Gewest tot een bijsturing en herevaluatie van het 30 jaar oude Bodemdecreet. Deze operatie gaat gepaard met de verplichting om in 2026-2027 voor bodem een hele reeks Europese richtlijnen te implementeren: van richtlijn industriële emissies over bodemmonitoringsrichtlijn tot de herziene Kaderrichtlijn Water, Grondwaterrichtlijn en Richtlijn Prioritaire Stoffen. Zal het aangekondigde Vlaamse credo van ‘haalbaarheid en betaalbaarheid’ het halen op het Europese en grondwettelijke achteruitgangsverbod? De feitelijke en juridische uitdagingen op het vlak van bodemverontreiniging en - sanering zijn alvast bijzonder groot.

Dagvoorzitter: Isabelle Larmuseau (VVOR)

• 08u30: Onthaal
• 09u00: Wijziging van de Vlaamse bodemwetgeving, inclusief implementatie van de Europese richtlijnen over bodem, water en industriële emissies (deel 1)
  Sprekers: Isabelle Larmuseau (VVOR), Johan Ceenaeme (OVAM) en Tom Wuyts (Group Van Vooren) 
• 11u00: Koffiepauze
• 11u30: Wijziging van de Vlaamse bodemwetgeving, inclusief implementatie van de Europese richtlijnen over bodem, water en industriële emissies (deel 2)
  Sprekers: Isabelle Larmuseau (VVOR), Johan Ceenaeme (OVAM) en Tom Wuyts (Group Van Vooren) 
• 12u30: Broodjeslunch
• 13u30: Grondverzet of afvalverwijdering: meer vragen dan antwoorden?
  Sprekers: Dirk Van Look (RSK) en Sergé Venken (Miasma) 
• 14u15: Waterbodemonderzoek: de casus van de Molenbeek in Ronse
  Spreker: Eddy Poelman (Provinciaal Centrum voor Milieuonderzoek 
• 15u00: Koffiepauze
• 15u30: Overzicht van rechtspraak en rechtsleer over de materies bodem, grondverzet en afval 
  Spreker: Isabelle Larmuseau (VVOR)
  
• 16u45: Einde

VVOR-leden: €225 (volledige lessenreeks: €1.150)
Niet-leden: € 275 (volledige lessenreeks €1.295)